Verzorging

Ezels hebben de reputatie niet veeleisend te zijn wat verzorging betreft. Hierdoor worden ze nogal dikwijls aan hun lot overgelaten. Op de kinderboerderij proberen we op een kindvriendelijke manier aan te tonen dat ook ezeltjes behoefte hebben aan een goede verzorging. Een infopaneel maakt de bezoekertjes duidelijk hoe we onze ezeltjes gezond houden. Foto's van gelukkige en minder gelukkige ezels tonen aan hoe het moet, maar vooral hoe het niet moet!

Hoefverzorging

Meermaals per week worden de hoeven van de ezeltjes uitgekrabd. Hierbij worden vuil en eventueel steentjes met een hoevekrabber verwijderd. Deze hoefverzorging is een kleine moeite waardoor de ezels van grote hoefproblemen bespaard blijven. De belangstelling van de bezoekers is tijdens dit moment groot. Opvallend is hoe weinig mensen weten dat een goede hoefverzorging noodzakelijk is voor de ezel. Om de acht tot tien weken worden de hoeven bekapt door een hoefsmid die gewoon is van ezels te bekappen.


Hoeven uitkrabben
Hoeven uitkrabben
Alle vuil wordt uit de hoef verwijderd
Alle vuil wordt uit de hoef verwijderd
Hoevenkrabber met borstel
Hoevenkrabber met borstel

De Hoefsmid

Een onmisbaar iemand in het leven van de ezel is de hoefsmid. Meermaals per jaar komt hij de hoeven bekappen en bijwerken. Naast een goede vakkennis verwachten we dat deze persoon perfect kan omgaan met ezels. Kies voor een hoefsmid die rustig is en met veel geduld zijn job doet. Het zal zijn werk alleen maar vergemakkelijken. Ruwe handelingen mogen niet getolereerd worden! Op de foto kan men zien hoe groot het vertrouwen van het ezeltje is bij een eerste bezoek van de hoefsmid. Het gaat hier om een zeer rustige persoon die weet hoe hij met ezels moet omgaan. Vol vertrouwen komt de ezel hem begroeten en besnuffelen. Veel beter dan een opgejaagde ezel die gaat lopen van zodra de hoefsmid in zicht komt! Ezelhoeven zijn verschillend van paardenhoeven, ze worden dan ook op een andere manier bekapt. Ga voor een hoefsmid die ervaring heeft in het bekappen van ezeltjes. Amateurs zonder kennis van zaken kunnen door prutswerk onherstelbare schade aanrichten. Toon interesse in de hoefverzorging van je ezel, de hoefsmid zal je graag uitleg geven. Volg zijn raad bij problemen: een goede hoefsmid ontdekt soms vlugger een hoefprobleem dan een dierenarts. 

Hoefsmid aan het werk
Hoefsmid aan het werk
Hoefsmid aan het werk
Hoefsmid aan het werk
Hoefsmid aan het werk
Hoefsmid aan het werk

Stukjes hoornwand van de ezelhoef

Net als onze nagels blijf de hoornwand van de hoef groeien. Op een harde ondergrond slijt deze regelmatig af. Maar in onze streken waar ezels meestal in een weiland staan gebeurt dat niet en blijft de hoornwand doorgroeien. Hierdoor verandert de stand van de voet. Dit is de aanleiding voor ernstige, onherstelbare schade in het been. Daarom is het nodig dat de hoefsmid de hoeven komt bekappen en bijwerken. Op deze foto de stukjes hoornwand die door de hoefsmid verwijderd werden. Ook de zool van de hoef wordt nagekeken en bijgewerkt. Ondanks het werk van de hoefsmid is het de taak van de eigenaar om regelmatig de hoeven uit te krabben.

Verwaarloosde hoeven

Ooit was ik stomverbaasd toen ik een ezel eigenaar hoorde beweren dat in de winter de hoeven groeien!  Zijn ezels werden enkel in de zomer bekapt!!! Een leugentje om bestwil, alleen waren de ezels weer eens het slachtoffer van deze onwaarheid! Hieronder enkele foto's van onverzorgde, verwaarloosde ezelhoeven.

Eigenaars die de hoeven van hun ezels niet verzorgen riskeren een boete want dit wordt erkend als dierenverwaarlozing! 

Te lange, afbrokkelende hoeven (Foto: De Ezeloase)
Te lange, afbrokkelende hoeven (Foto: De Ezeloase)
Doorgegroeide pantoffelhoef (Foto: De Ezeloase)
Doorgegroeide pantoffelhoef (Foto: De Ezeloase)
Sterk verwaarloosde hoeven (Foto: De Ezeloase)
Sterk verwaarloosde hoeven (Foto: De Ezeloase)

Vachtverzorging

Om hen te beschermen tegen de kou hebben de ezeltjes tijdens de winter een dikke, wollige vacht. In de maanden mei, juni beginnen ze langzaam hun winterharen te verliezen. We gaan onze ezel dan vaker zien rollen. Een stofbad is immers hun manier om de vacht te verzorgen. Om de natuur een handje te helpen laten we ze dagelijks genieten van een flinke borstelbeurt. Borstelen schept een goede band tussen mens en ezel. Het biedt ons ook de mogelijkheid om eventuele verwondingen of parasieten te ontdekken. Tijdens  de zomermaanden en in de winter is borstelen eigenlijk overbodig. Maar ook dan worden de ezeltjes graag met de borstel verwend.. 

Materiaal voor de vachtverzorging
Materiaal voor de vachtverzorging
Resultaat borstelbeurt in het voorjaar: loskomende wintervacht
Resultaat borstelbeurt in het voorjaar: loskomende wintervacht

De poetskoffer

Heel handig om al je spullen in op te bergen en meteen alles binnen handbereik te hebben tijdens het verzorgen van je ezel. Door de koffer goed af te sluiten wordt de inhoud beschermd tegen nieuwsgierige ezels. Neem de gewoonte om altijd de koffer mee te nemen voor de verzorging van de vacht en de hoeven. Zo wordt het voor de ezel een vertrouwd object: poetsbox = verzorging! Berg er ook wat snoepjes in op. De koffer wordt hierdoor alleen maar interessanter! Wat voor sommige ezeltjes en baasjes een ietwat moeilijk moment is, kan na een tijdje, dankzij de poetskoffer, alleen maar aangenamer worden. En de snoepjes... die dienen om goed gedrag te belonen!!


Parasieten

Uitwendige parasieten

Heeft uw ezel last van jeuk (gaat zich constant schuren) en kale plekken? Dan wordt hij wellicht geplaagd door vlooien of mijten. In dit geval is het belangrijk om snel met een behandeling te starten. Raadpleeg de dierenarts om zeker te zijn om welke parasieten het gaat. Soms wordt dit microscopisch bevestigd. Meestal wordt na de diagnose de ezel gewassen met een product om de parasieten te bestrijden. Mijten zijn dol op suikers! Heeft de ezel door een verkeerde voeding teveel suiker in zijn bloed loopt hij een hoger risico op besmetting. Door de zachte winters zijn ook vlooien alsmaar talrijker op zoek naar een gastheer. Over het algemeen hebben ezels weinig last van huidparasieten. Bij verzwakte ezels is de kans groter om ermee besmet te raken. Raadpleeg bij elke behandeling steeds de bijsluiter van het bestrijdingsmiddel!

 

Kale plekken in ezelvacht
Kale plekken in ezelvacht
Mijt in ezelvacht
Mijt in ezelvacht

Verwaarloosde vacht

Jammer genoeg zijn er nog ezeltjes die niet kunnen genieten van een goede vachtverzorging.. Wanneer ze constant in hun eigen mest, slijk en een niet onderhouden verblijf staan gaat hun vacht hieronder lijden. Zo wordt de ezel geplaagd door parasieten en moeilijk te genezen huidziekten. 

Op deze foto's zien we heel duidelijk het verschil tussen een verwaarloosde en gezonde vacht. Hier gaat het om hetzelfde ezeltje maar met enkele maanden verschil!

Foto 1 = voor                                                    Foto 2 = na

Foto1 - voor (Foto: De Ezeloase)
Foto1 - voor (Foto: De Ezeloase)
Foto2 - na (Foto: De ezeloase)
Foto2 - na (Foto: De ezeloase)


Spoelwormen
Spoelwormen

Inwendige parasieten (wormen)

Hoe wordt een ezel besmet met wormen? De wormenlarven komen tijdens het grazen binnen in het ezelslichaam. Daar ontwikkelen ze zich tot wormen die dan op hun beurt weer eitjes leggen. Deze eitjes verlaten het lichaam met de mest en komen zo weer op het weiland terecht waar ze weer een gevaar vormen voor een volgende besmetting. 

Verschijnselen zoals vermageren maar wel een dikke buik behouden, slomer worden en dorre vacht kunnen een teken zijn van een wormbesmetting. Raadpleeg in dit geval de dierenarts die een wormbestrijdingsmiddel zal aanbevelen. Ook de tijdstippen van het ontwormen zijn belangrijk! Heel belangrijk is om regelmatig de mest te verwijderen en met regelmaat de ezels op een andere weide te laten grazen. Ontwormen gebeurt meestal met een pasta die in de mond van de ezel wordt gebracht met een spuit waarop de juiste dosering wordt aangegeven. Steek de spuit opzij, achter de onderste tanden van de ezel. Zo wordt het product meteen ingeslikt en is er geen verkwisting.

Mestonderzoek

Omdat parasieten ook resistent kunnen worden tegen de bestrijdingsmiddelen is het interessant om eerst een mestonderzoek te doen. Indien het onderzoek negatief is, is ontwormen overbodig. Bezorg een beetje mest (zorg dat je weet welke ezel het geproduceerd heeft) aan je dierenarts die het zal laten onderzoeken.  

Tandverzorging

Net zoals de hoeven blijven ook de tanden van de ezel groeien. Gelukkig slijten de kiezen door het kauwen af. Toch kan het gebeuren dat sommige kiezen niet recht afslijten. Zo ontstaan er aan de buitenkant scherpe randen en haken die schade in de mond kunnen veroorzaken. Begint de ezel moeilijk te eten of maalt hij voortdurend zijn voedsel in de mond, dan is de controle door een paardentandarts of dierenarts aan te raden. Met de nodige deskundigheid worden, indien nodig, de haken en lange tanden afgevijld. Rotte tanden zijn dikwijls de bron van veel miserie. Daarom worden ze best zo snel mogelijk getrokken. Tijdens de gebitsverzorging wordt een hulpmiddel gebruikt dat in de mond van de ezel bevestigd wordt. Veel last heeft hij er niet van, maar soms wordt de ezel heel licht verdoofd om het werk goed te laten verlopen. 

Insecten

Tijdens de zomermaanden worden ezels net zoals alle weidedieren, geplaagd door vliegende insecten. Van nature uit hebben ze afweermiddelen om het vliegenvolkje te bestrijden. Zo zien we ze fel tekeer gaan met hun staart en een onderhuidse spier zorgt voor een trillende beweging van de huid. Ezels die door vliegen lastig gevallen worden gaan ook meer stampen of bijten om ze te verjagen. Toch blijven vliegen en dazen een kwelling voor de ezel. Hun oogvocht bevat eiwitten, een lekkernij voor vliegen. Hierdoor ontstaan vaak ontstekingen die ervoor zorgen dat er meer oogvocht geproduceerd wordt en nog meer vliegen aantrekt. Ook de benen van de ezel zijn een favoriete plaats waar vliegen bloedende wondjes kunnen veroorzaken. 

 

Wat kunnen we eraan doen?

  • Algemene hygiëne is zeer belangrijk: ruim regelmatig de mest op zowel in de weide als in de stal. Geef de mesthoop een plaats zover mogelijk van de stal.
  • Gebruik een vliegenmasker of sliertjes om de ogen te beschermen (verkrijgbaar in de speciaalzaken) Zorg ervoor dat de ezel zich hiermee niet kan verwonden of kan haperen aan obstakels. Reinig regelmatig de ogen.
  • Met een vliegendeken beschermen we het lichaam van de ezel (verkrijgbaar in de speciaalzaken)
  • Vliegen leggen hun eitjes in de wondjes, meteen ontsmetten is de boodschap! Hiervoor zijn er speciale, beschermende spray's die te verkrijgen zijn bij de dierenarts.
  • Gebruik een insecticide maar wees zuinig in het gebruik ervan. Teveel zorgt voor resistentie, binnen de kortste tijd worden insecten er ongevoelig voor. Deze producten zijn nogal duur in aankoop maar ook het meest efficiënt. Gebruik een spuitbus die geen lawaai maakt, veel ezels zijn bang van spuitbussen. Controleer of je ezel niet allergisch is voor het product door het eerst te testen op een klein stukje van het lichaam. 
  • Ook alternatieve middelen kunnen helpen! Door knoflookpoeder (verkrijgbaar in de speciaalzaken) in het voeder te mengen wordt  het bloed van de ezel absoluut niet meer lekker voor de vliegen. Begin eraan voor de zomermaanden zodat de smaak van het poeder volledig in de bloedbaan is opgenomen. Met mate toedienen is ook hier de boodschap: overmatig gebruik kan leiden tot bloedarmoede.
Sliertjes om de ogen te beschermen
Sliertjes om de ogen te beschermen
Van een oude broek werden beenbeschermers gemaakt. Hoelang de ezel ze zal aanhouden is dan weer een ander probleem!
Van een oude broek werden beenbeschermers gemaakt. Hoelang de ezel ze zal aanhouden is dan weer een ander probleem!
Deze vliegenmaskers met oorbeschermers  zijn ideaal voor paarden, niet voor ezels. De afmeting van de oren zijn niet aangepast aan de lange oren van onze ezel.
Deze vliegenmaskers met oorbeschermers zijn ideaal voor paarden, niet voor ezels. De afmeting van de oren zijn niet aangepast aan de lange oren van onze ezel.

Medische zorgen

Dierenarts

Ezels hebben een zeer hoge pijngrens. Zijn er symptomen van ziekte, kwetsuren of verzwakking, dan kampt de ezel wellicht al een tijdje met een gezondheidsprobleem. Eigenaars die dagelijks de verzorging van hun dier ter harte nemen zullen al vlug problemen vaststellen. Ezels die futloos zijn, weinig of geen eetlust hebben, manken of veel gaan liggen moeten gecontroleerd worden door een dierenarts. Laat de problemen niet aanslepen met het idee dat het wellicht over gaat! Hoe sterk en moedig ezels ook zijn, kleine kwaaltjes kunnen uitgroeien tot chronische aandoeningen die nog moeilijk te genezen zijn. De tussenkomst van een dierenarts zorgt ervoor dat er een diagnose gesteld kan worden en de ezel de nodige medische zorgen krijgt.

 

  • .

    Toedienen van medicijnen

    Meestal zal de dierenarts, indien nodig, de eerste medicatie toedienen. Dit gebeurt vaak door een intraveneuze (in een ader) injectie. Alhoewel de ezel daar weinig van voelt zal hij dit zeker niet leuk vinden! De kunst bestaat erin om het dier gerust te stellen door hem te belonen als hij zich goed gedraagt. Een wortelschijfje kan wonderen doen! Na deze behandeling zal enige nazorg noodzakelijk zijn. Toedienen van medicijnen aan ezels is niet evident! De geur ervan is al genoeg om het op een lopen te zetten, om nog te zwijgen van de smaak... Toch zijn er bepaalde hulpmiddeltjes waar ezels niet kunnen aan weerstaan:  

  • Meng medicijnen in poedervorm of pasta met appelmoes. Leg het mengsel op een droog stukje brood en geef het aan de ezel. Hij zal het met veel smaak verorberen! 

  • Poeder die in het voeder moet gemengd worden maak je eerst een beetje vochtig zodat het niet kan weggeblazen worden.
  • Bij medicijnen die in de mond toegediend moeten worden (tubes) bestaat de kunst erin om deze opzij in de mond, achter de tanden in te brengen. Dit voorkomt dat de ezel op de tube en in je vingers gaat bijten! Geef hem nadien een snoepje zodat de volledige dosis hiermee ingeslikt wordt. Let op: zorg dat de tube nooit kan ingeslikt worden!!
  • Hou je altijd aan de voorgeschreven dosis.                                                    

Jaarlijkse inenting

Het is aan te raden om je ezel jaarlijks te laten inenten tegen influenza, een ziekte die veroorzaakt wordt door een griepvirus. Bij een ezel die besmet is raken de voorste luchtwegen ontstoken. De symptomen zijn koorts en verminderde eetlust. Influenza  kan bij veulens, oude en verzwakte ezels dodelijk zijn. Het is bovendien zeer besmettelijk! Samen met deze enting krijgt de ezel ook een inenting tegen tetanus, een ziekte die bij het kleinste wondje kan zorgen voor een dodelijke infectie. Bij een eerste inenting wordt de ezel drie maanden later nog eens ingeënt. Als dit niet gebeurt verliest het vaccin zijn werking! Over het nut van deze inentingen wordt er nogal vaak gediscussieerd. Veel ezels worden nooit ingeënt omdat de eigenaren het onbelangrijk vinden. Toch zijn de meeste dierenartsen voorstander van deze behandeling. Dan zijn er nog ezels die allergisch zijn aan bepaalde vaccins... Hou daarom na elke vaccinatie je ezel in de gaten, je weet maar nooit!