Wist je dat...

Over ezels kunnen we veel vertellen! Hier vind je info die belangrijk kan zijn voor wat het houden van ezels betreft. Waarschijnlijk zullen bepaalde weetjes niet nieuw zijn, voor anderen dan weer wel. Hopelijk wordt elke bezoeker van deze pagina toch een beetje ezel-wijzer . Als onze ezeltjes er dan ook nog beter van worden is mijn doel zeker bereikt!  Deze weetjes worden regelmatig bijgewerkt, maar we beginnen bij het begin...

Algemeen

Levensverwachting

Ezels kunnen met een beetje geluk de leeftijd van 40 jaar bereiken. Bij de aanschaf ervan is het belangrijk te bedenken dat dit mogelijk een beslissing is die men neemt voor zijn hele verdere leven. De verzorging van een ezel kan voor mensen op leeftijd te zwaar worden. In de meeste gevallen wordt de ezel dan te koop of ter adoptie aangeboden. Momenteel is het aanbod veel groter dan de vraag. Een ezel krijg je zomaar niet verkocht! Daarom: bezint eer ge begint!

Ezel te koop: enkele tips...

Na alle voor en nadelen over het houden van ezels te hebben overwogen, maak je met de eigenaar/verkoper een afspraak voor een bezoekje. Koop nooit een ezel zonder eerst het dier gezien te hebben ! Op wat gaan we letten tijdens deze eerste kennismaking? Hieronder enkele tips... 

  • Wat is je eerste indruk van de ezel, ziet hij er gezond en verzorgd uit? Is hij te dik, te mager... 
  • Vraag aan de eigenaar naar de reden van de verkoop. Ezels die teveel balken zijn dikwijls de aanleiding tot onenigheid tussen de omwonenden. Heel veel ezeltjes worden om die reden te koop of ter adoptie geplaatst. Een verwittigd mens is er twee waard!
  • Staat de ezel in een verzorgde omgeving? 
  • Heeft hij het gezelschap van soortgenoten of andere dieren? Hoe gedraagt hij zich tegenover zijn maatjes? Is hij onderdanig of eerder een leider?
  • Zijn de hoeven onderhouden? Te lange hoeven wijzen op nalatigheid van de eigenaar. Vraag om ze alsnog te bekappen voor de verkoop.
  • Streel de ezel over heel het lichaam, neem ook zijn benen eens vast.  Hoe reageert hij?  Ezels die dit niet toelaten zorgen voor problemen tijdens de hoefverzorging.
  • Is de ezel wettelijk in orde : gechipt en een equipas? (verplicht)
  • Gaat het om de aankoop van een veulen dan is één jaar de geschikte leeftijd om hem bij zijn moeder weg te halen. Veel eigenaars of fokkers respecteren dit jammer genoeg niet. Om kosten te besparen gebeurt dit vaker vroeger wat kan leiden tot trauma's en probleemgedrag bij het jonge ezeltje. Een veulen wordt in de eerste plaats opgevoed door zijn moeder, laat de natuur zijn gang gaan! Vraag ook om de ouders te mogen zien.
  • Niet onbelangrijk: is er een "klik" tussen u en de ezel? 
  • Voldoet de ezel niet aan uw verwachtingen, maak dan voor jezelf uit of jij hem een nieuwe, mooie toekomst kan bezorgen. Ook sukkelaars hebben recht op een respectvol leven! Veel ezels die te koop worden aangeboden hebben  (onverdiend)een triest verleden achter de rug. Misschien bij jij wel degene die daar verandering kan in brengen!
Eerste kennismaking met de ezel..
Eerste kennismaking met de ezel..

Ezelin, ruin of ezelhengst?

Wie kiest voor een ezelin of merrie moet er rekening mee houden dat ze om de drie weken hengstig wordt. In die periode kan ze zeer wispelturig zijn en gaat ze ook meer balken! Ezelinnen zijn niet altijd de "braafste" ezels. Ze zijn veel alerter dan ruinen, hebben vaak een eigen willetje en kunnen ook dominant zijn. Ruinen of gecastreerde ezels, hebben een rustig karakter en zijn gemakkelijk in de omgang. Een aanrader voor iemand die weinig of geen ervaring heeft met ezels. Een ezelhengst is soms moeilijk te hanteren en kan niet bij andere ezels gezet worden. Laat je hem bij een merrie dan zal ze zeker door hem gedekt worden. Dit gebeurt vlugger dan je het ook maar kan bedenken...Ook al kies je maar voor één ezel, laat een hengst altijd castreren! Een ezelmerrie en een ruin passen perfect samen. Twee ruinen kunnen het ook best met mekaar vinden, dit is wellicht de meest rustige combinatie. Vooral in de omgang met kinderen is een ruin, ook genaamd oen of kluns, ideaal. Toch heeft elke ezel zijn eigen karakter dat zowel positieve als negatieve kantjes met zich meebrengt. Ook in de wereld van de ezel bestaat de perfectie niet!

 

Buitenzijde van de equipas
Buitenzijde van de equipas

Equipas

Als eigenaar ben je verplicht om je ezel te laten registreren. Door de dierenarts wordt een chip in de hals van de ezel aangebracht. Op deze chip staat een code waarmee het dier geïdentificeerd kan worden. Deze code wordt vermeld in een paspoort of equipas. In dit paspoort worden de belangrijke gegevens van de ezel vermeld zoals geboortedatum, geslacht, lichamelijke kenmerken en inentingen. Telkens wanneer een ezel verhuisd naar een nieuwe eigenaar moet de registratie aangepast worden. De chip met het unieke nummer blijft altijd op het lichaam van de ezel. 

Binnenzijde equipas met identificatienummer en belangrijke gegevens
Binnenzijde equipas met identificatienummer en belangrijke gegevens

Voortplanting

Een ezelin wordt om de drie weken hengstig. Sommigen zijn dan weer vanaf  eind juli tot begin maart niet meer, of zeer onregelmatig hengstig. Wanneer ze dekrijp is, begint ze meer te balken en zal ze vaker urineren. Staat ze in het gezelschap van een niet gecastreerde hengst kan ze door hem bevrucht worden! Binnen  ongeveer 365 dagen zal haar veulen geboren worden om nadien nog een jaar bij zijn moeder te blijven. Alvorens te kiezen voor het kweken met ezels, zoeken we best eerst een goede bestemming voor het veulen. Hoe schattig een ezelsveulen ook is, het raakt soms moeilijk verkocht. Het onnodig kweken heeft al voor veel problemen in de ezelwereld gezorgd. Daarom is het aan te raden om een ezelhengst te castreren. Hij heeft er echt geen last van, integendeel... hij wordt er alleen maar rustiger van!  Ezelinnen mogen niet gedekt worden voordat ze vier jaar oud zijn.  Denk vooral niet dat je met ezels kweken rijk wordt! De kosten om het veulen groot te brengen zijn soms hoger dan de prijs die je ervoor gaat krijgen. 

Het liefdesspel tussen twee ezeltjes

Wanneer een ezelin hengstig is zal haar gedrag veranderen. Ze gaat vaker balken, meer urineren en ze beweegt heftig met haar schaamlippen. Dit noemt men "het blinken", hierbij houdt ze haar staart opzij. De hengst ruikt aan de geur van haar urine dat ze hengstig is. Met een opgetrokken bovenlip zal hij de geur opnemen, dit heet "het flehmen". Wanneer de ezelin dekrijp is zal ze de hengst niet verjagen maar door kauwbewegingen haar onderwerping tonen. De hengst mag haar bespringen en de dekking voltooien. Staat de ezelin bij een ruin (gecastreerde hengst) zal dit ritueel zeker ook plaatsvinden. Alleen komen er geen nakomelingen.. Ook ezelinnen kunnen tijdens deze periode mekaar bespringen. Dit filmpje toont het liefdesspel tussen twee ezeltjes:  

Castratie

Na zes maanden kan een jonge hengst al geslachtsrijp zijn. Toch is castratie pas mogelijk als de testikels in het scrotum gedaald zijn! Bij veel ezels is dit pas na één jaar. Gebeurt de castratie na het vijfde levensjaar dan bestaat de kans dat de ezel zijn hengstenstreken behoudt. De castratie kan thuis gebeuren. De ezel wordt verdoofd en de de testikels worden door de dierenarts operatief verwijderd. De wond blijft open om het wondvocht te laten afvloeien. Daarom is het voorjaar de beste periode, dan zijn de vliegen nog niet zo talrijk. Hou de ezel na de castratie nog een tijdje gescheiden van de ezelin want de kans bestaat dat hij zich in die periode nog kan voortplanten. Ook het hengstgedrag verdwijnt niet onmiddellijk na de ingreep. Geef ook hier de ezel weer de  tijd om te bekomen. Wie zijn ezel laat castreren is zich bewust van het overbodig fokken met ezels. Hij kiest voor een ezel die handelbaar is en weinig of zelden het slachtoffer zal worden van probleemgedrag!

Eigenschappen

Ezels zijn gewoontedieren...

Ezels zijn niet alleen kuddedieren maar ook gewoontedieren. Ze lopen altijd op hetzelfde weggetje en houden aan hun vaste plekjes in de stal of daarbuiten. Hun rangorde bepaalt wie voorop loopt of wie eerst mag eten. Is het eens anders dan zal het maar voor eventjes zijn. Hierdoor kan onderling wat tumult ontstaan om de vaste plek weer in te nemen. Zowel in de rangorde als in de  keuze van vaste plekjes kunnen wij niet tussenbeide komen. Laat in dit geval de ezel gewoon "ezel zijn"! Ezels weten ook perfect wanneer het voedertijd is. Hun gebalk  zal er zeker voor zorgen dat deze gerespecteerd wordt.. Ook de aankomst van hun verzorger of baasje zullen ze nooit missen. Bij ezels ben je immers altijd welkom!

Onafscheidelijk

Ezeltjes kunnen erg gehecht zijn aan elkaar; in hun leefwereld is vriendschap heel belangrijk. In de kudde heeft elke ezel wel een maatje dat niet van zijn zijde wijkt. Twee ezeltjes zijn dan weer onafscheidelijk en vriendjes voor het leven. Ze kiezen ervoor om samen te eten, drinken en op stap te gaan. Wanneer ze dan toch door omstandigheden eventjes gescheiden worden, is de paniek groot! Zo gebeurt het dat om alles rustig te laten verlopen, de ene ezel nooit zonder de andere getransporteerd wordt. Wanneer jammer genoeg een ezeltje komt te sterven, dan blijft het andere verweesd achter. Ezeltjes kunnen sterven van verdriet. Om dat te voorkomen is een nieuw soortgenootje de beste oplossing.  Als mens kunnen we een voorbeeld nemen aan ezels! De verbondenheid met hun soortgenoot is groot en oprecht. Kies je ervoor om een ezel te houden en ben je als dierenvriend begaan met zijn leven en welzijn? Geef hem dan zeker het gezelschap van een tweede ezeltje want ook ezels hebben het recht om gelukkig te zijn!

Gekend maar nog teveel miskend...

Hoe populair ezels ook zijn, weinigen weten over welke eigenschappen ze beschikken. Ze worden vooral gezien als dom en koppig. Dit misverstand zorgt ervoor dat de ezel niet altijd het respect krijgt dat hij verdient! Ezels zijn intelligente, sociale maar vooral vertederende dieren. Ze slagen erin om te schitteren in hun eenvoud. Ze weten wat ze willen maar vooral wat ze niet willen. Ezels hebben de kunst om gevoelens bij mensen los te maken. Ze delen in vreugde en verdriet... Wie de ezel echt leert kennen wordt meegesleurd in hun doen en laten om hem nooit meer los te laten. Mensen die het moeilijk hebben in onze maatschappij vinden soms moed en kracht in het samenzijn met ezels. Daar waar wij in falen, lukt het de ezel om het beste in mensen boven te halen!  

Ezel showtime...

Dit filmpje kan de meningen over ezels wel eens doen veranderen... Het is het resultaat van 10 jaar wederzijds respect, vertrouwen, geduld en vooral véél liefde. Ezelplezier met slechts één doel: de ezel zelf laten bewijzen tot wat hij in staat is! Veel kijkplezier...

Het gezichtsvermogen van de ezel

De ogen van de ezel staan aan de zijkant van het hoofd. Hierdoor ziet hij niet wat er vlak voor zijn neus en vlak achter hem gebeurt. Maar door zijn zeer breed gezichtsveld, kan hij al heel in de verte dingen waarnemen. De ogen staan hoog op het hoofd zodat hij tijdens het grazen over het gras kan kijken. Ezels zien goed in het donker, vandaar dat ze ook 's nachts bij de minste beweging gaan balken. Doordat hij niet kan zien wat er onder of voor zijn neus gebeurt en geen dieptezicht heeft, vindt de ezel het soms eng om over bepaalde hindernissen te stappen. Het is onze taak om hem hierin goed te begeleiden zodat hij een veilig gevoel krijgt. De tastharen rond zijn ogen en neus zorgen ervoor dat hij afstand kan houden van obstakels. Wil je goed communiceren met je ezel, sta dan altijd een beetje zijdelings. 

De oren van de ezel

Eén van de grote verschillen tussen ezel en paard zijn de oren. Ezels worden niet voor niets "langoren" genoemd! Toch hebben de oren van de ezels een belangrijke functie: via hun oren raken ze de overtollige warmte kwijt. Wil je een ezel eens extra verwennen? Geef hem een oormassage en je wordt meteen zijn beste vriend! 

Kindervriend met een hoog knuffelgehalte..

Met zijn groot hoofd, lange oren en innemende blik maakt de ezel een vertederende indruk op mensen. Zijn zachtaardig karakter en hoog knuffelgehalte maakt van hem een grote kindervriend. Toch is het onze taak om kinderen erop te wijzen dat ezels geen speelgoed zijn en heel wat werk en zorg met zich meebrengen. Geef nooit zomaar een ezel als geschenk aan kinderen. Leer hun eerst de ezel beter kennen en respecteren. Zo zijn er ezelboerderijen waar kinderen leren omgaan met ezels en mogen meehelpen met de verzorging. Ervaring is de beste leerschool! Het verbaasd mij nog elke dag hoe kinderen zich tot ezels aangetrokken voelen. Als ze mogen kiezen tussen paard of ezel kiest de meerderheid voor "het ezeltje": het veelzeggende verkleinwoord uit de kindermond!

Laat nooit kinderen alleen bij ezels! Hoe braaf ze ook zijn, er kunnen zich altijd situaties voordoen waardoor de ezel schrikt en uitslaat met zijn hoeven. Leer daarom de kinderen om nooit achter de poep van het dier te lopen. Een stamp op de teentjes of even proeven van de vingertjes... voorkomen is beter dan genezen!

Ezel getekend door een kinderhand
Ezel getekend door een kinderhand

Leniger dan je denkt!      

Wie denkt dat ezels lomp zijn heeft het mis! Hun wil om iets te bereiken (ook een vorm van koppigheid) is groot. Algauw ontdekken ze waar de lekkerste blaadjes hangen of vinden ze hoe ze onder een afspanning kunnen kruipen. Hiervoor wringen ze zich in alle bochten of gaan ze zoals dit ezeltje hier op de foto, eventjes van de grond. Eens ze ontdekken hoe het moet blijven ze hun streken herhalen. Veel eigenaren ergeren zich blauw aan deze toestanden! Toch treft de ezel geen schuld, hij weet van niet beter.. Het is aan ons om de omgeving aan te passen, niet alleen aan de noden van de ezel, maar ook aan de ondeugden!

Huisvesting

Een "ezelvriendelijke" omgeving

Wie er nog maar aan denkt om ezels te houden is er zich van bewust voldoende ruimte te hebben om ze te huisvesten. Een ezel zet je zomaar niet in je achtertuin. Ideaal is een terrein van 1500 vierkante meters.  Ezels zijn grazers, je maakt hen gelukkig met een stuk omheind weiland. Prikkeldraad is niet geschikt, kan zorgen voor ernstige kwetsuren. Aan een houten omheining zal je ezel zeker knabbelen. Zorg voor een omheining waar hij niet met zijn hoeven in verstrikt kan raken. Hou er rekening mee dat ezels meesters zijn in het ontsnappen! Heel behendig kruipen ze onder een afsluiting of openen ze zonder moeite een poortje. Er bestaan veiligheidssloten die dit kunnen verhinderen. Controleer regelmatig de plaats waar de ezels vertoeven op gebreken! Ezels zijn sociale dieren, zonder ze niet volledig af van de buitenwereld. Ruim regelmatig de mest op in de weide. Zo voorkom je wormbesmetting en hoefproblemen.  In het verleden was ik getuige hoe een eenzame ezel stond weg te kwijnen in een kippenren. De eigenaar was in de overtuiging dat zijn ezel daar gelukkig was! Ezels horen niet thuis in hondenkennels, kippenrennen of vuilnisbelt-toestanden... Het liefst worden ze ook niet aan een touw vastgebonden, hoe lang die ook is. Met het ezeltje in de kippenren is het gelukkig nog goed gekomen. De eigenaar heeft na een tijdje toch ingezien dat dit geen plek was om een ezel te huisvesten...

De stal

Het ergste wat je een ezel kan aandoen is hem opsluiten in een donkere stal! Daarom spreken we over een schuilstal waarin de ezel bij bar weer naar believen kan schuilen. De ruimte moet aangepast zijn aan het aantal ezels. Ze moeten zich vrij kunnen bewegen in de stal waar ook een drink-en voederbak voorzien is. Probeer alle goed vast te maken, anders wordt het speelgoed voor de ezel. Een droge stal is zeker een must om hoefproblemen te vermijden. Zorg ervoor dat de ezel zich niet kan kwetsen aan scherpe kanten, spijkers of andere obstakels. In de winter kan je de bodem bedekken met wat stro of zaagsel. Een hooiruif of hooinet maakt het geheel af. Gun de ezel ook wat daglicht. Gebruik absoluut geen glas op hoogten waar de ezel aan kan, de kans dat hij het breekt is groot! Ideale vervanging hiervoor is een onbreekbaar doorkijk- polyester raam. Voor de stal is een ruwe, betonnen vloer ideaal om ervoor te zorgen dat de ezel tijdens natte periodes niet in het slijk hoeft te staan. 

Opruimen van de mest

Echte dierenvrienden zorgen ervoor dat het verblijf van hun dieren altijd netjes is. Het maakt mij triest als ik merk dat ezels in hun eigen uitwerpselen staan. Een dagelijkse routineklus is het opruimen van de mest zowel in de stal als op de weide. Ezels hebben de neiging om altijd op dezelfde plekjes te mesten. Territoriumgedrag zorgt ervoor dat elke aanwezige ezel dankbaar van dit plekje gebruik zal maken.  Dit vergemakkelijkt het opruimen! Tijdens deze klus zal de ezel altijd in de buurt blijven om zo nodig als alles opgeruimd is,  een nieuw hoopje te produceren. Op de weide wordt er in de omgeving van een mestplek niet meer gegraasd. Hooi die in aanraking komt met mest blijft liggen. Bovendien is elke mestbal een paradijs voor vliegen en insecten die er dankbaar hun eitjes in deponeren. Wormbesmetting gebeurt via uitwerpselen en hoefproblemen kunnen ook het gevolg zijn van onvoldoende hygiëne. Daarom is het belangrijk om indien mogelijk, elke dag een schoonmaakbeurt te houden.  


Voor veel ezel eigenaars zijn deze foto's heel herkenbaar. Tijdens de schoonmaakbeurt wordt alles zorgvuldig gecontroleerd en met een beetje geluk goedgekeurd. De hulpvaardigheid van ezels is groot, vooral als je ze eventjes uit het oog verliest!  

Ezelmest minder energierijk dan paardenmest

In ezelmest zitten weinig of geen resten van zaden. Het darmstelsel van de ezel is speciaal ontworpen om uit het kleinste grassprietje of plantje energie te halen. Dit komt omdat de ezel vooral voorkomt in droge, dorre streken. Daarom zijn veel ezels die bij ons vertoeven in energierijke weilanden meestal veel te dik. Let dus op de voeding, zo voorkom je gezondheidsproblemen bij de ezel. Ezelmest is dus heel geschikt voor het bemesten van de moestuin. Zaadjes van kruiden of plantjes zijn immers volledig verteerd!

 

Ezels tussen andere dieren...

Ezels en paarden

Na ezel met ezel is dit de beste combinatie. Toch bestaan er qua karakter grote verschillen. Paarden zullen het gevaar altijd ontvluchten, ezels gaan hun leefgebied verdedigen. Hou rekening met de mogelijkheid dat de ezel het paard zal verjagen, of omgekeerd. Laat daarom de dieren aan elkaar wennen vooraleer ze samen geplaatst worden. Zet ze bij elkaar maar zorg voor een scheiding zodat ze op een veilige manier kunnen wennen aan elkaar.  Ezels zijn dragers van longwormen. Ze worden er niet ziek van maar kunnen wel de paarden besmetten. Het is aangeraden om de mest van de ezels regelmatig te controleren en indien nodig, zowel paard als ezel te ontwormen.

Ezels tussen schapen of geiten

Niet iedereen kiest ervoor om twee of meerdere ezels te houden. Zo zien we vaak een ezeltje in het gezelschap van enkele geiten of schapen. Het idee dat het gezelschap heeft is voor de eigenaar voldoende en toch... Meermaals horen we over schapen, geiten met ernstige kwetsuren veroorzaakt door een stampende of bijtende ezel. Vooral tijdens het voederen zal de ezel altijd proberen zijn gezelschap te domineren.  Daarom zorg je best voor een aparte voederplek  en een plekje waar de schapen en geiten kunnen uitrusten zonder gestoord te worden door de ezel. Er zijn schapen en geiten met stevige horens. Hiermee kunnen ze de ezel ernstig verwonden! Niet gecastreerde rammen en bokken kunnen van nature zeer dominant zijn. Hou daar rekening mee wanneer je ervoor kiest om ze bij ezels te plaatsen. Niettegenstaande deze minder leuke omstandigheden kunnen deze dieren elkaar tolereren. Toch zijn ze qua gedrag vreemd aan elkaar! Een ezel blijft een ezel, het liefst geven we hem het gezelschap van een soortgenoot. Daar kan hij mee communiceren, ravotten en vooral veel van leren! Zo kan hij ten alle tijden gewoon zichzelf zijn!

Ezel en hond, geen perfecte match..

Ezels zien honden als een roofdier. Honden houden ervan om ezels op te jagen. Een perfecte match tussen deze dieren zal het wellicht nooit worden. Hier is het de taak van de baasjes om de hond als pup met de ezels te socialiseren. Hou  hem vooral buiten het territorium van de ezels want daar zal hij onmiddellijk verjaagd worden. Hierbij kunnen zowel ezel als hond gewond raken. Zo zijn er gevallen bekend waar de ezel een vos gedood heeft. Een minder vriendelijke hond beet onlangs door de afsluiting in de lip van een nieuwsgierig ezeltje... Ezels zullen altijd hun territorium verdedigen en niet alle honden zijn even braaf. Lukt het toch om ze in harmonie te laten samenleven is het te danken aan de zachtaardige eigenschappen die verschillen van dier tot dier. Als baasje moet je de tijd nemen om je hond ezel-vriendelijk en je ezel hond-vriendelijk op te voeden.

 Wist je dat honden graag knabbelen op de stukjes van de hoeven die door de hoefsmid na het bekappen achter gelaten werden?

Over baasjes en verzorgers...

De hoefsmid

Een onmisbaar iemand in het leven van de ezel is de hoefsmid. Meermaals per jaar komt hij de hoeven bekappen en bijwerken. Naast een goede vakkennis verwachten we dat deze persoon perfect kan omgaan met ezels. Kies voor een hoefsmid die rustig is en met veel geduld zijn job doet. Het zal zijn werk alleen maar vergemakkelijken. Ruwe handelingen mogen niet getolereerd worden! Op de foto kan men zien hoe groot het vertrouwen van het ezeltje is bij een eerste bezoek van de hoefsmid. Het gaat hier om een zeer rustige persoon die weet hoe hij met ezels moet omgaan. Vol vertrouwen komt de ezel hem begroeten en besnuffelen. Veel beter dan een opgejaagde ezel die gaat lopen van zodra de hoefsmid in zicht komt! Ezelhoeven zijn verschillend van paardenhoeven, ze worden dan ook op een andere manier bekapt. Ga voor een hoefsmid die ervaring heeft in het bekappen van ezeltjes. Amateurs zonder kennis van zaken kunnen door prutswerk onherstelbare schade aanrichten. Toon interesse in de hoefverzorging van je ezel, de hoefsmid zal je graag uitleg geven. Volg zijn raad bij problemen: een goede hoefsmid ontdekt soms vlugger een hoefprobleem dan een dierenarts. 

Hoefsmid aan het werk
Hoefsmid aan het werk

Zin voor humor

Als ezel-baasje/verzorger beschik je best over een flinke portie gezonde humor. Ezels lachen graag!  Met hun streken toveren ze zonder moeite een glimlach op ons gezicht. Algauw leer je ook hun ondeugden relativeren... Wie te maken krijgt met een ondeugende ezel, zal ondervinden dat hij zijn streken nooit afleert! 


Genegenheid

Naast de dagelijkse verzorging hebben ezels nood aan genegenheid. Net zoals borstelen schept knuffelen een band tussen mens en ezel. Probeer regelmatig eens tijd te maken voor een knuffelsessie. Ezels die niet vertrouwd zijn met aanrakingen kunnen voor problemen zorgen. Hoe meer knuffels ze  krijgen, hoe aanhankelijker ze worden! Streel ook de benen en de hoeven. Het zal de hoefverzorging en het werk van de hoefsmid alleen maar vergemakkelijken.


Ezel berijden

Ezels zijn lastdieren, net zoals paarden kunnen ze ook mensen vervoeren. Wie op een ezel wil rijden moet rekening houden met zijn eigen lichaamsgewicht en de grootte van het dier. Wie meer dan vijftig kilo weegt rijdt best niet op een ezel. Om schade aan het skelet te vermijden, is het wachten tot de ezel vijf jaar en volgroeid is om hem te berijden. In toeristische landen worden ezels vaak uitgebuit door hen tijdens rondritten te zwaar te belasten. Door het vervoeren van te zware lasten sterven in onderontwikkelde landen nog dagelijks ezels door uitputting. In die streken is de mens  nog afhankelijk van de ezel. Al eeuwen staat hij ten dienste van de mens. Hiervoor krijgt hij jammer genoeg nog altijd niet het respect dat hij verdient...

 

Gedrag

Rollende ezel

Heel vaak gaat de ezel zich rollen op de grond. Hiervoor kiezen ze een vast plekje waar algauw geen grassprietje meer groeit. Tijdens dit ritueel kreunen ze van genoegen; voor hen is dit echt genieten! Het rollen is heeft een belangrijke functie want zo verwijderen ezels dood haar en parasieten uit hun vacht. Het rollen is ook een teken dat de ezel gezond en in goede conditie is. Een ezel met pijn zal zichzelf sparen door niet meer te rollen. Het minder fraaie uitzicht na een rolbeurt moeten we erbij nemen. Is je ezel pas netjes geborsteld, schrik dan niet als hij het werk wil afmaken door eens flink te rollen!


Slapen of rusten ezels ook?

Jazeker, vaak liggen ze te rusten op hun zij met gestrekte benen en het hoofd op de grond. Hun onbeweeglijkheid veroorzaakt soms onnodig twijfel en onrust bij de ezelbaasjes!  Op hun buik, benen onder het lichaam is dan weer een andere, rustende houding. Maar ezels kunnen ook staande rusten. Hiervoor kiezen ze een plekje onder een boom of een rustig hoekje waar ze beschutting vinden. Dan staan ze op drie benen; één achterbeen is opgetrokken. Dit noemen we "ruststand". Ezels zijn zonnekloppers, vooral in het voorjaar kunnen ze intens genieten van de zachte zonnestralen. Voor hen de ideale gelegenheid om een siësta te houden! Tijdens de zomer verkiezen ze dan weer een schaduwrijk plekje onder een boom of afdak. Een ezel die te vaak gaat liggen is nogal dikwijls het eerste symptoom van verzwakking of een kwetsuur. Wacht in dit geval nooit te lang om een dierenarts te raadplegen! 

 


Op de zij, benen uitgestrekt.
Op de zij, benen uitgestrekt.
Op de buik, benen onder het lichaam
Op de buik, benen onder het lichaam
Rechtstaand onder een boom.
Rechtstaand onder een boom.

Natte voeten

Als er iets is waar een ezel een hekel aan heeft dan is het wel aan het nat maken van zijn voeten. Plassen worden met de grootste voorzichtigheid omzeild. Over een brugje stappen waar je door een spleet in de planken het water ziet stromen is er al teveel aan. Een verklaring voor dit gedrag zou te vinden zijn bij de natuurlijke oorsprong van de ezel die ontstaan is in de woestijngebieden waar water zeldzaam is. Vandaar ook het rollen of het zandbad, dat dient als lichaamsverzorging. Ezels kunnen schrikken van hun eigen spiegelbeeld. De kans bestaat dat ze daarom weigeren te drinken in een zwarte emmer. Ze verkiezen lichtgekleurde emmers waar de weerspiegeling veel minder is. Toch kunnen we een ezel aanleren om door water te stappen... Eenmaal hij zijn angst heeft overwonnen en met wat aanmoediging lukt het zeker! 

Spelgedrag

Jonge ezels vertonen spelgedrag. Veulens rennen rondjes rond hun moeder. Hoe ouder ze worden, hoe verder ze zich van hun moeder wagen. Ook volwassen ezels, vooral hengsten spelen met elkaar. Hier gaat het vaak om het bepalen van een rangorde. Tijdens het spel bijten ze mekaar in de nek of in de benen. Alhoewel ezels zachtaardige dieren zijn kan het spelen soms overgaan in een gevechtsspel. Dan wordt er wel eens gesteigerd en gebeurt er een wilde achtervolging. Van zodra  de rangorde erkent wordt door de lagere in positie, keert de rust terug. Bij ruinen (gecastreerde hengsten) verloopt het spel wat gemoedelijker. Ze houden ervan om elkaar te bespringen. Staat een ruin bij een merrie zal hij zeker ook pogingen doen om haar te bespringen. Alleen als de merrie dekrijp is zal hij niet weggetrapt worden. Spelgedrag hoort bij het "ezel zijn", één van de redenen om de ezel het gezelschap te geven van één of meerdere soortgenoten! 

 


Giftige planten

Het is niet de bedoeling om hier een volledige lijst te publiceren van alle giftige planten. Hier vind je enkel de meest voorkomende, giftige planten die schadelijk zijn voor ezels. Heb je een weide waar deze soorten groeien, verwijder ze zo vlug mogelijk!  Ezels vinden deze planten absoluut niet lekker, ga er echter nooit van uit dat ze er dan ook afblijven! Opvallend; kleurt de weide geel? Oogt wel mooi, maar niet zonder gevaar want de meeste gele bloemen zijn giftig.

Sint Jacobskruiskruid

Zeer giftig voor ezels en paarden! Het gif stapelt zich op in de lever waardoor deze zijn functie verliest. Een plant die veelvuldig voorkomt in bermen en weiden en zich heel snel en gemakkelijk voortplant. Momenteel de meest voorkomende plant in de ezelweiden. Bloem en plant zijn giftig, moeten zeker verwijderd worden! Vermengd in het hooi blijft het giftig. Koop dus het hooi bij een betrouwbare leverancier die weet waar hij mee bezig is. Verwijderen doe je best door de plant volledig uit te trekken en weg te gooien. Niet op de composthoop of mesthoop maar in een vuilzak voor de verbrandingsoven. Nooit laten liggen op de weide! Gebruik hierbij altijd handschoenen want ook voor onze huid is deze plant schadelijk.

St.Jacobskruiskruid nog niet in bloei maar wel giftig.
St.Jacobskruiskruid nog niet in bloei maar wel giftig.
St.Jacobskruiskruid: plant in bloei.
St.Jacobskruiskruid: plant in bloei.

Boterbloemen op kale plekken in de weide
Boterbloemen op kale plekken in de weide

Boterbloem

Minder giftig dan het St.Jabobskruiskruid!  Toch  best wel opletten met deze gele bloem. Van de verschillende soorten boterbloemen is de Blaartrekkende boterbloem de meest giftige. Komt het meest voor in zeer vochtige, vette omgevingen. Het sap van deze boterbloem bevat een irriterende stof die het zenuwstelsel prikkelt en verlamt. Deze plant vinden ezels door zijn brandende smaak niet lekker. Boterbloemen groeien op een zure grond. Maaien en kalk strooien is al een goede bestrijdingsmethode. Met een goede bemesting voor het gras voorkom je kale plekken in de weide. Zo krijgen boterbloemen en andere giftige planten minder kans om te groeien.

St.Janskruid

Gelijkt een beetje op het St.Jacobskruiskruid, toch is het verschillend. De Sint-Jansolie is de rode kleurstof die men vindt in de bladeren. Deze maakt de huid zeer gevoelig met rode huid, zwelling, zwarte vlekken en coma als gevolg van het contact met deze plant. Zo onschuldig is dit geel bloemetje dus niet...

Gouden regen

Een giftige sierplant die thuishoort in de siertuinen en niet in de ezelweides. Daarom is het aan te raden om deze niet aan te planten in de onmiddellijke omgeving van een weide. De bloemen en de zaden van de gouden regen bevatten een gifstof die diarree, koliek, verlamming en ademstilstand kan veroorzaken. Een prachtige plant maar wel één van de meest giftige sierplanten! Ezels horen trouwens niet thuis in een siertuin maar in een schaarse weide, gevrijwaard van gele, giftige planten.

Esdoorn in bloei
Esdoorn in bloei

De esdoorn

De esdoorn is een boom waarvan de bladeren, scheuten en zaden zeer giftig zijn voor paardachtigen. Het gif  veroorzaakt myopathie, een ernstige spierziekte met verlammingsverschijnselen die ook de hart en  ademhalingsspieren aantast. Tegen deze ziekte bestaat geen remedie en kent meestal een dodelijke afloop! In Oktober vallen de giftige zaden, vooral gekend als "helikoptertjes". De komst van de lente zorgt ervoor dat de zaadjes scheutjes worden die ook giftig zijn. Hou dus ook ezels uit de buurt van esdoorns!


Lente: bloem van de esdoorn
Lente: bloem van de esdoorn
Esdoornscheuten
Esdoornscheuten
Oktober: rijpe zaden van de esdoorn
Oktober: rijpe zaden van de esdoorn

Taxus

Een mooie struik die meestal aangeplant wordt als haag. Zeer giftig, zelfs dodelijk voor dieren die de plant vaak in het maaisel vinden en opeten. Niet geschikt om in de buurt van dieren aan te planten. Wees altijd voorzichtig  tijdens het snoeien, het sap kan irriterend werken!